کافه کادو

آشنايي با هنر خراطي

-

      |    

-

      |    

-

       |    

1395\10\07

  

چوب، فراوان‌ترين ماده ي موجود در طبيعت است که از روزگاران گذشته مورد استفاده‌ي بشر بوده است. انسان، از ديرباز با بهره‌گيري از انواع چوب‌هاي در دسترس، وسايل، ابزار و محصولات مورد نياز خود را که به طور عمده جنبه‌ي مصرفي داشته است را توليد و مورد استفاده در زندگي روزمره قرار داده است. طبعاً در اين رهگذر با بهره گيري از ذوق و سليقه و گاه مهارت و خلاقيت خود آثار هنري را هم پديده آورده است.اين مقاله به معرفي هنر خراطي ميپردازد.

 

آشنايي با هنر خراطي

چوب، فراوان‌ترين ماده ي موجود در طبيعت است که از روزگاران گذشته مورد استفاده‌ي بشر بوده است. انسان، از ديرباز با بهره‌گيري از انواع چوب‌هاي در دسترس، وسايل، ابزار و محصولات مورد نياز خود را که به طور عمده جنبه‌ي مصرفي داشته است را توليد و مورد استفاده در زندگي روزمره قرار داده است. طبعاً در اين رهگذر با بهره گيري از ذوق و سليقه و گاه مهارت و خلاقيت خود آثار هنري را هم پديده آورده است. از آن جا که چوب، ماده اي است که داراي قابليت‌ها، خواص و ويژگي هاي خاص بوده و هست لذا از دورترين زمان ها، در سرزمين ايران- به عنوان يکي از ممالکي که ذخيره چوب قابل اعتنايي را داشته است- هنرمندان با ذوق کشورمان نيز توانسته اند آثار ارزشمندي را توليد و عرضه دارند که بسياري از آن هم اکنون زينت بخش موزه ها و ديگر مراکز هنري جهان است. هنرهاي مرتبط با چوب در کشورمان به طور عمده شامل خراطي، کنده‌کاري،منبت کاري،مشبک‌کاري، منبت – مشبک- ، معرق، نازک‌کاري (ريزه‌کاري)، خاتم‌سازي،گره‌چيني، حجم‌هاي چوبي، سازه هاي چوبي، نقاشي روي چوب،لاک‌هاي چوبي، منبت- معرق- ، سوخت روي چوب و... و سرانجام تلفيق چوب و فلز مي‌شود.

خراطي، عبارت است از هنر تراش و شکل بخشيدن و صاف و صيقل کردن چوب در اثر حرکت دّوّراني دستگاه خراطي.توليد محصولاتي نظير عصا، ني و بدنه ي قليان، مهره‌هاي شطرنج، قنددان،شانه‌ي چوبي، پايه‌ي آباژور،چوبي رختي، وردنه، پايه‌ي مبل و ميز و... موضوع هنر خراطي است. خراطي از صنايع کهن و هنرهاي پر پيشينه‌ي کشورمان است و در حال حاضر، در مناطقي از کشورمان که چوب، مهمترين و عمده‌ترين ماده‌ي اوليه‌ي اين «هنر- صنعت» پيدا مي شود، رايج است. از جمله مراکز مهم توليد محصولات خراطي چوب مي‌توان به رشت،اروميه، سقز، دزفول،چالوس، ساري، سنندج،اردبيل، تبريز، و تهران اشاره کرد. براي ساخت فرآورده هاي چوبي خراطي، مراحل مختلف و متعددي طي مي‌شود که به ترتيب عبارت است از:

  • انتخاب نوع چوب در ارتباط با محصول توليدي
  • برش چوب به وسيله‌ي ارّه‌ي نواري و استفاده از رنده براي آن که چوب تقريباً به اندازه‌ي مورد نياز براي شيبي که ساخت آن مورد نظر است، درآيد.
  • بستن چوب بريده شده به دستگاه خراطي و گرد کردن آن و يا اصطلاحاً به صورت نيمه‌کاره در آوردن آن.  

خراطي

خراطي

  • چنانچه توليد محصولي تو خالي مورد نظر باشد، کار نيمه‌کاره را به وسيله‌ي سه نظام به دستگاه خراطي مي‌بندند و توي آن را خالي مي کنند.
  • تکميل کار نيمه کاره و پرداخت قسمت خارجي آن توسط مغار- در حالت حرکت دّوّراني دستگاه خراطي- و سپس سمباده و نيز کلير کاري محصول.

پس از انجام اين مرحله، محصول،براي عرضه آماده است.

خراطي

خراطي

 

خراطي

دريک کارخوب خراطي بايد:

  • سطوح کارصاف و صيقل باشد و تعادل و تقارن در آن‌ها رعايت شده باشد.
  • بر روي چوب مورد استفاده در خراطي، موم يا شيره چوب نباشد.
  • اگر نگهداري و تغيير رنگ آثار خراطي از موادي همچون کيلر، سيلر، تينر، پلي‌استر و... استفاده شود، اين مواد بايد رنگ طبيعي چوب را داشته باشد، زيرا آثار خراطي معمولاً در معرض اصطکاک قرار دارد.
  • ماده يا رنگ اضافي بر روي چوب ديده نشود

     

 

صنایع دستی

خلاقانه

اخبار و رویدادها