مینیاتور بر آتش ( معرفی هنر مینا کاری)

-

      |    

-

      |    

-

       |    

1395\03\28

       |    

از گروه : صنایع دستی

 

اگر چه از هنر میناکاری ایران قبل از قرن دهم هجری ( دوره ی صفویه ) نمونه های قابل ملاحظه یی از لحاظ تعداد بر جای نمانده است ، اما آن چه از بررسی معدود آثار باقی مانده و نظرات محققین مستفاد می شود ، آن است که سابقه ی میناکاری در ایران به هزاره ی دوم قبل از میلاد می رسد و این هنر مانند بسیاری دیگر از هنرها از ایران آغاز و به سایر نقاط جهان راه یافته است .

مینیاتور بر آتش ( معرفی هنر مینا کاری)

 

اگر چه از هنر میناکاری ایران قبل از قرن دهم هجری ( دوره ی صفویه ) نمونه های قابل ملاحظه یی از لحاظ تعداد بر جای نمانده است ، اما آن چه از بررسی معدود آثار باقی مانده و نظرات محققین مستفاد می شود ، آن است که سابقه ی میناکاری در ایران به هزاره ی دوم قبل از میلاد می رسد و این هنر مانند بسیاری دیگر از هنرها از ایران آغاز و به سایر نقاط جهان راه یافته است .

پروفسور ارثر اپهام پوپ در کتاب بررسی هنر ایران درباره ی میناکاری چنین اظهار عقیده نموده است : میناکاری هنر درخشان آتش و خاک است با رنگ های پخته و درخشان که سابقه ی آن به 1500 سال پیش از میلاد می رسد و ظهور آن بر روی فلز در طول سده ی ششم تا چهارم پیش از میلاد و پس از سال 500 پیش از میلاد مشاهده می شود . هنر میناکاری در ایران بیش از نقاط دیگر تجلی داشته ، یکی از نمونه های قدیمی آن را از عهد صفویه ، شاردن جهانگرد فرانسوی متذکر شده است که قطعه ی مینایی از کارهای اصفهان بوده مشتمل بر طرحی از پرندگان و حیوانات بر زمینه ی گل و بته به رنگ آبی کم رنگ ، سبز ، زرد و قرمز .

اصول هنر میناکاری که آن را مینیاتور بر روی آتش نیز نام نهاده اند و شامل فعل و انفعالات پیچیده می باشد ، بر پایه ی تزیین فلزات به ویژه فلزهای قیمتی نظیر طلا و نقره و همچنین فلز مس با رنگ های مینایی قرار دارد . این رنگ ها مینایی عبارت از اکسیدهای فلزی است که با مواد شیشه یی مخلوط می شود و پس از قرار دادن بر روی فلزات در کوره پخته می شود .

میناکاری می تواند به شیوه های گوناگون انجام پذیرد ولی دو روش آن متداول تر از دیگر روش ها بوده که عبارتند از :

الف – مینای خانه بندی

ب – مینای نقاشی

در مینای خانه بندی ، نقش اصلی را به وسیله ی سیم های نازک فلزی روی ورقه ی سطح فلز پدید می آورند و پس از آن که این سیم ها با رنگ مینایی و یا به وسیله ی لحیم کاری ثابت شد ، بخش های باقی مانده را با رنگ های گوناگون مینایی می کنند و هنگامی که این عمل به اتمام رسید ، مینا را در کوره ی مخصوص می پرند .( تصویر 1 و 2) برای احتراز از سیاه شدن سیم های فلزی لازم است که پیش از حرارت دادن مینا ، روی آن را با یک مینای بی رنگ شیشه یی بپوشانند و سپس آن را بپزند . اگر چه اکثر میناهای باستانی به این شیوه ساخته شده ولی امروزه نوع دیگر میناکاری یعنی مینای نقاشی متداول است .

 

 

مینا

 

تصویر 1- مینای خانه بندی

 

مینا

 

تصویر 2- مینای خانه بندی

 

طریقه ی اول : رنگ ها را که به صورت گرد بسیار نرمی است ، با آب و کمی گلیسیرین مخلوط می کنند و آن را روی صفحه ی شیشه یی یا عقیق به وسیله ی کاردک های مخصوص حل می نمایند (تصویر 3) ، آن گاه مانند نقاشی معمولی آب و رنگ ، نقش دلخواه را با این رنگ تصویر می کنند .

 

مینا

 

تصویر 3- حل کردن رنگ 

 

طریقه دوم : به جای آمیختن رنگ های مینایی با آب و گلیسیرین ، آن را با عصاره ی جوهر کاج یا جوهر اسطوخودوس می آمیزند و به شیوه ی نقاشی رنگ و روغن عمل می کنند .  (تصویر 4 و 5) در هر دو طریقه و به خصوص در طریقه ی اخیر لازم است صفحه ی مینایی را پیش از قرار دادن در کوره ی مینا به ملایمت روی چراغ الکلی حرارت دهند تا جوهرهای محتوی آن سوخته و زایل شود . مسلم است که این کار به دقت زیادی نیاز دارد زیرا اگر حرارت بیشتر از اندازه ی لازم شود ، جوهرهای محتوی رنگ مینا یکباره جوش می کنند و صفحه ی مینایی حالتی آبله گون پیدا می کند . 

پس از طی این مراحل معمولاً روی شیء میناکاری شده را به وسیله ی مینای بسیار شفاف و ظریفی لعاب می دهند و مجدداً آن را در کوره می پزند .

 

مینا 

 

تصویر 4 - روش رنگ کردن مینا 

 

 مینا

 

تصویر 5 - روش رنگ کردن مینا 

 

میناکاری در طول دوران پر پیشینه اش ، فراز و فرودهای متعددی داشته ولی در حال حاضر در اصفهان و تهرام اقدام به ساخت ظروف و اشیاء مینا می گردد .

بیشتر اشیایی که میناکاران فعلی به بازار عرضه می نمایند ، شامل گوشواره ، سینه ریز ، گلوبند ، انگشتر ، گلدان ، کاسه و بشقاب ، سرویس چایخوری ، قندیل ، لاله ، شمعدان ، قدح ، جعبه های خاتم کاری و میناکاری ، سرویس شربت خوری ، قاب های عکس با اندازه های مختلف ، زیر سیگاری ، پیپ ، آلبوم عکس ، گلابپاش و تابلوهای بزرگ و کوچک میناکاری که با هنرهای دیگر مانند طلاکاری ، خاتم کاری و مینیاتور ترکیب می شود و ... می باشد . افزون بر آن بر روی درها و چهلچراغ های اماکن متبرکه نیز میناکاری می شود .

 

مینا

 

تصویر 6 -مینای نقاشی

 

 مینا

 

تصویر 7 - مینای نقاشی 

 

 مینا

 

تصویر 8- مینای خانه بندی

 

 مینا

 

تصویر 9 - مینای نقاشی 

 

مینا

 

تصویر 10 - مینای خانه بندی

 

 

منابع: یاوری، حسین، فلز کاری، تهران، سوره مهر، 1387

 

قیمت مناسب

با بهترین قیمت و بی واسطه از تولیدکننده بخرید

عاشقش میشوید

محصولات دست ساز دوست داشتنی و خاص ، پر از انرژی مثبت

کلکسیون متنوع

انتخاب از میان 2000 محصول از 100 برند مختلف

یک کادوی عالی

صنایع دستی و دستآفریده میتونه بهترین کادو باشه

درباره کافه کادو

کراوات و پاپیون

تی شرت

کفش

ماگ

انگشتر

گوشواره

گردنبند

کیف دوشی

کیف پول

کیف دستی


کوسن

رومیزی

آباژور

ظروف

تابلو و دیوارکوب

ساعت

عروسک

استیکر

تزیینی

دسته گل